เรื่องประเด็นในคดีอาญา
ประเด็นหลักในคดีอาญามีเพียงประเด็นเดียวคือ
จำเลยเป็นคนร้ายที่กระทำผิดตามฟ้องหรือไม่
ซึ่งจะต้องพิจารณาประกอบด้วยว่าในขณะกระทำความผิดนั้นมีกฎหมายลงโทษจำเลยได้หรือไม่
เพราะตามป. อาญามาตรา 2 วางหลักไว้ว่า
บุคคลต้องรับโทษทางอาญาต่อเมื่อได้กระทำการอันกฎหมายที่ใช้ในขณะกระทำนั้นบัญญัติเป็นความผิดและกำหนดโทษไว้และโทษที่จะลงแก่ผู้กระทำความผิดนั้นต้องเป็นโทษที่บัญญัติไว้ในกฎหมาย
ศัพท์กฎหมาย
E s t o v e n. สิทธิตัดต้นไม้ในที่ดินของผู้อื่น
จำเลยใช้ปืนยิงเด็ก ซึ่งส่องไฟหากบ ที่ริมรั้วบ้านจำเลยถึงแก่ความตาย โดยสำคัญผิดว่าเป็นคนร้ายจะมาฆ่าพี่จำเลย เป็นการป้องกันเกินกว่ากรณี
แห่งกาารจำต้องกระทำเพื่อป้องกัน มีความผิดตามมาตรา ๒๘๘,๖๙
มาตรา๑ (๑) โดยทุจริตหมายความว่า เพื่อแสวงหาประโยชน์ที่มิควรได้โดยชอบด้วยกฎหมายสำหรับตนเองหรือผู้อื่น
ประโยชน์ที่มิควรได้ อาจเป็นประโยชน์ในทางทรัพย์สินหรือมิใช่ทรัพย์สินก็ได้ เช่นประโยชน์ที่ได้จากการหลอกลวงเจ้าหน้าที่ จนทำให้ได้ประกันตัวต่อไปจากศาลฎีกาที่ 863 / 2513
แอบเอารถของผู้เสียหายออกมา เพื่อจะขับไปกินข้าวต้มแล้วจะเอามาคืน จำเลยไม่มีเจตนาทุจริตไม่ผิดลักทรัพย์ ฎีกาที่ 445 / 2515
ศาลแขวง,ศาลจังหวัด,ศาลเยาวชนฯ มีเขตอำนาจคลุมทุกอำเภอของจังหวัดทั้ง 3 ศาล เราจะฟ้องยังศาลไหน เมื่อเกิดเรื่องขึ้น
เช่น มีกรณีทำร้ายร่างกายผู้เสียหายให้ได้รับบาดเจ็บ
ดูข้อแรก ดูว่าบาดเจ็บแค่ไหน
ถ้าบาดเจ็บธรรมดา มีโทษจำคุกไม่เกิน 2 ปี ต้องฟ้องที่ศาลแขวง
ถ้าบาดเจ็บสาหัส โทษ 6 เดือนถึง 10 ปี ต้องฟ้องศาลจังหวัด
ถ้าจำเลยอายุไม่เกิน 18 ปี ฟ้องศาลเยาวชนฯ
methamphetamine ของกลางที่ตรวจค้นพบจากตัวจำเลย แม้จะมีจำนวนถึง 600 เม็ด แต่เมื่อคำนวณเป็นสารบริสุทธิ์หนักเพียง 11.3 g ไม่อาจถือได้ว่ามีไว้ในครอบครองเพื่อจำหน่ายตามพระราชบัญญัติยาเสพติดให้โทษพศ 2522 มาตรา 15 วรรค 2
มาตรา 34 คำสั่งทางปกครองอาจทำเป็นหนังสือหรือวาจาหรือโดยการสื่อความหมายในรูปแบบอื่นก็ได้แต่ต้องมีข้อความหรือความหมายที่ชัดเจนเพียงพอที่จะเข้าใจได้
ข้อควรพิจารณา
1 คำสั่งทางปกครองโดยทั่วไปแล้วเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครองอาจทำเป็นหนังสือหรือวาจาหรือโดยการสื่อความหมายในรูปแบบอื่นก็ได้
2 คำสั่งทางปกครองต้องมีข้อความหรือความหมายที่ชัดเจนเพียงพอที่ผู้รับคำสั่งทางปกครองจะเข้าใจได้
3 กรณีเป็นคำสั่งทางปกครองด้วยวาจา
ผู้รับคำสั่งร้องขอให้ออกคำสั่งเป็นหนังสือภายใน 7 วันนับแต่วันที่มีคำสั่งก็ได้ (มาตรา 35)
การยืนยันคำสั่งต้องจัดให้มีเหตุผลไว้ด้วย
4 กรณีเป็นคำสั่งทางปกครองที่ทำเป็นหนังสือ
ต้องระบุวันเดือนปีที่ทำคำสั่ง
ระบุชื่อและตำแหน่งของเจ้าหน้าที่ผู้ทำคำสั่ง
มีลายมือชื่อของเจ้าหน้าที่ผู้ทำคำสั่งนั้น
ต้องจัดให้มีเหตุผลไว้ด้วย
มาตรา 313 ความผิดฐานเรียกค่าไถ่
คำถาม
ความผิดฐานเรียกค่าไถ่ ตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 313 ผู้ร่วมกระทำความผิดคนหนึ่งได้ฆ่า ผู้ตาย ผู้ร่วมกระทำความผิดซึ่งไม่มีส่วนร่วมในการฆ่าด้วย จะมีความผิดตามมาตรา 313 วรรคท้ายหรือไม่
คำตอบ
นาย ก ข และ ค นำนายเอ ไปกักขังเพื่อเรียกค่าไถ่ต่อมานายก ได้ฆ่า นายเอ ตาย แม้ นายข และนาย ค ไม่ได้ร่วมลงมือฆ่าด้วย แต่ก็ถือได้ว่าการตายของผู้ตายเป็นผลมาจากการที่ทั้ง 3 คน นำผู้ตายไปเรียกค่าไถ่ การกระทำของบุคคลทั้งสามจึงเป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 313 วรรคท้าย แม้ นาย ข และค ไม่มีส่วนร่วมในการฆ่าผู้ตายก็ตาม
เรื่องกดเงินสด ควิก แคช (เป็นสัญญากู้ยืม)
การที่จำเลยนำบัตรกดเงินสดควิกแคชไปถอนเงินและใส่รหัสส่วนตัว เปรียบได้กับการลงลายมือชื่อตนเองทำรายการเบิกถอนเงิน ตามที่จำเลยประสงค์และกดยืนยันทำรายการ พร้อมรับเงินสดและสลิป การกระทำดังกล่าวถือเป็นหลักฐานการกู้ยืมเงินจากโจทก์ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์พ.ศ 2544 มาตรา 7 ,8 และ 9
กิจกรรมของฝ่ายปกครอง ที่สำคัญกิจกรรมนั้นต้องมีวัตถุประสงค์เพื่อประโยชน์สาธารณะ ซึ่งก็คือสิ่งที่สาธารณชนต้องการ ไม่ใช่เพียงคนใดคนหนึ่งหรือกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง
1 ความมั่นคงปลอดภัยในชีวิตร่างกายทรัพย์สิน
2 ความสงบเรียบร้อยของบ้านเมือง รวมถึงการสาธารณสุข การศึกษา
3 ความสะดวกสบาย เรื่องการประปา การไฟฟ้า โทรศัพท์
ฝ่ายปกครองจะทำกิจการในบ้านเมืองเกือบทุกเรื่อง
แต่ไม่ใช่กิจกรรมทาง นิติบัญญัติ กิจกรรมทางตุลาการ
คนที่จะกำหนดคือประชาชน โดยผ่านรัฐสภาตราเป็นกฎหมาย เพราะฉะนั้นอะไรที่กฎหมายบัญญัติ กฎหมายกำกับนั่นคือประโยชน์สาธารณะทั้งนั้น
เรื่อง ขายตามตัวอย่าง ขายตามคําพรรณนา
ในการขายตามตัวอย่างนั้น ผู้ขายต้องส่งมอบทรัพย์สินให้ตรงตามตัวอย่าง
ในการขายตามคําพรรณนา ผู้ขายจำต้องส่งมอบทรัพย์สินให้ตรงตามคำพรรณนา
ในข้อรับผิดเพื่อการส่งของไม่ตรงตามตัวอย่าง หรือไม่ตรงตามคําพรรณนานั้น ท่านห้ามมิให้ฟ้องคดีเมื่อพ้นกำหนดปี 1 นับแต่เวลาส่งมอบ
ศัพท์กฎหมาย
C o u n t e r c l a i m. แปลว่า ฟ้องแย้ง
เรื่อง ลาภมิควรได้
ได้ทรัพย์มาโดยปราศจากมูลอันจะอ้างกฎหมายได้
และเป็นทางให้บุคคลอื่นเสียเปรียบ
ตัวอย่าง
ชำระหนี้ตามสัญญาจะซื้อขายที่ดินมือเปล่าที่มีข้อกำหนด ห้ามโอน มีการชำระราคาบางส่วนและส่งมอบการครอบครอง ต่อมาเมื่อพ้นกำหนดห้ามโอน
ผู้ขาย ผิดสัญญา ผู้ซื้อเรียกเงินคืน แต่ผู้ขายไม่มีเงินคืน จึงทำสัญญากู้ว่า จะชำระภายหลัง ต่อมาไม่ชำระ ผู้ซื้อมีสิทธิ์ฟ้องรับผิดตามสัญญากู้หรือไม่
คำตอบคือ ไม่ เพราะ
เป็นการทำสัญญาซื้อขายที่มีวัตถุประสงค์เป็นการต้องห้ามตามกฎหมายเป็นโมฆะ การชำระเงินดังกล่าวจึงเป็นการชำระหนี้อันเป็นการฝ่าฝืนข้อห้ามตามกฎหมาย มาตรา 411 จึงเรียกคืนไม่ได้
ศัพท์กฎหมาย
imply ( v.). แปลว่า ส่อแสดงว่า
silence implies. Quilt. แปลว่า การนิ่งเงียบส่อแสดงว่าผิดจริง
มาตรา 163 เมื่อมีเหตุอันควร โจทย์มีอำนาจยื่นคำร้องต่อศาล ขอแก้หรือเพิ่มเติมฟ้องก่อนมีคำพิพากษาศาลชั้นต้น ถ้าศาลเห็นสมควรจะอนุญาต หรือจะสั่งให้ไต่สวนมูลฟ้องเสียก่อนก็ได้ เมื่อศาลอนุญาตแล้ว ให้ส่งสำนวนแก้ฟ้องหรือคำฟ้องเพิ่มเติมแก่จำเลย เพื่อแก้และศาลจะสั่งแยกสำนวนพิจารณาฟ้องเพิ่มเติมนั้นก็ได้
เมื่อมีเหตุสมควร จำเลยอาจยื่นคำร้องขอแก้ไขหรือเพิ่มเติมคำให้การของเขาก่อนศาลพิพากษา ถ้าศาลเห็นสมควรอนุญาตก็ให้ส่งสำเนาแก่โจทก์
ตัวอย่าง
กฎหมายให้โอกาสแก่จำเลยที่จะขอแก้คำให้การให้ได้ก่อนศาลพิพากษาในเมื่อมีเหตุอันสมควรแม้กระนั้นกฎหมายก็ยังให้อยู่ในดุลพินิจของศาลอีกชั้นหนึ่งว่าสมควรจะอนุญาตหรือไม่
ศัพท์กฎหมาย
A p p e l l e e แปลว่า ผู้ที่ถูกอีกฝ่ายหนึ่งอุทธรณ์
มาตรา 2(7) ป.วิ.อาญา
คำร้องทุกข์ คือการที่ผู้เสียหายกล่าวหาต่อเจ้าหน้าที่ว่า มีผู้กระทำความผิดเกิดขึ้น ไม่ว่าจะรู้ตัวผู้กระทำความผิดหรือไม่ก็ตาม ซึ่งกระทำให้เกิดความเสียหายแก่ผู้เสียหาย โดยมีเจตนาให้ผู้กระทำความผิดได้รับโทษ
ตัวอย่าง
ผู้เสียหายแจ้งต่อผู้ใหญ่บ้านว่า จำเลยร่วมข่มขืนกระทำชำเรา แต่ขอดูไปก่อน ถ้าจำเลยย้อนมาอีกก็จะเอาเรื่อง ถ้าไม่มาอีกก็แล้วไป แสดงว่าเป็นแต่แจ้งให้รับทราบเป็นหลักฐาน ขนาดนั้นยังไม่เจตนาให้จำเลยรับโทษ ไม่เป็นคำร้องทุกข์
ศัพท์กฎหมาย
exhibit แปลว่า พยานวัตถุ พยานเอกสาร ที่แสดงต่อศาลระหว่างการพิจารณาคดี
บิดายกที่นาให้แก่พระภิกษุข. ภายหลังที่พระภิกษุข.บวชเป็นพระภิกษุ เมื่อพระภิกษุข. ขายที่นาแปลงดังกล่าวและนำเงินที่ขายได้ไปฝากธนาคาร
เงินที่นำไปฝากธนาคารรวมทั้งดอกเบี้ยที่ได้รับ ถือว่าเป็นทรัพย์ที่ได้มาในระหว่างที่อยู่ในสมณเพศเมื่อพระภิกษุข. ถึงแก่มรณภาพ เงินฝากดังกล่าวย่อมตกเป็นของวัด ..
คำศัพท์กฎหมาย
A c c u s a t i o n. แปลว่า ข้อกล่าวหา , สิ่งที่อยู่ในข้อกล่าวหาคือ ข้อหา
มาตรา 157 ผู้ใดเป็นเจ้าพนักงานปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบเพื่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้หนึ่งผู้ใดหรือปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยทุจริตต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบ ปีหรือปรับตั้งแต่สองพันบาทถึงสองหมื่นบาทหรือทั้งจำทั้งปรับ
ตัวอย่าง
จำเลยรับราชการเป็นพยาบาลประจำโรงพยาบาลได้ตรวจชันสูตรบาดแผลของพ..ซึ่งถูกข่มขืนกระทำชำเราละเว้นไม่ส่งซับน้ำในที่ช่องคลอดของพ..ไปหาเชื้อของน้ำอสุจิตามระเบียบและกรอกข้อความลงในรายงานผลการตรวจชันสูตรเอาเอง พ...ย่อมเป็นผู้เสียหายและได้รับความเสียหายเพราะการกระทำของจำเลยแล้วจำเลยมีความผิดตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 157...
E n c r o a c h..(v.) แปลว่า บุกรุก , รุกล้ำ
He e n c r o c h e s u p o n an o t h o e r
p e r s o n' la n d แปลว่า เขาบุกรุกเข้าไปในที่ดินของผู้อื่น
แจ้งข้อความอันเป็นเท็จแก่เจ้าพนักงานซึ่งอาจทำให้ผู้อื่นหรือประชาชนเสียหาย
ตัวอย่าง
จำเลยยื่นคำร้องต่อศาลขอว่าความอย่างคนอนาถาแล้วเข้าเบิกความต่อศาลว่าทรัพย์สมบัติโคกระบือไม่มีซึ่งความจริงจำเลยมีโคอยู่ 2 ตัวจำเลยมีความผิดฐานแจ้งความเท็จและฐานเบิกความเท็จ
การจดทะเบียนสมรสซ้อนโดยชายไปแจ้งความว่ายังไม่ได้สมรสซึ่งเป็นความเท็จนั้นเป็นความผิดฐานแจ้งความเท็จ
ในการสมัครรับเลือกตั้งจำเลยแจ้งว่าตนไม่เคยได้รับโทษจำคุกมาก่อนซึ่งความจริงจำเลยเคยได้รับโทษจำคุกมาก่อน
แต่ได้รับผลของกฎหมายล้างมลทินทำให้ไม่ขาดคุณสมบัติรับเลือกตั้ง การกระทำของจำเลยย่อมไม่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้ใด ไม่ผิดฐานแจ้งความเท็จ
เรื่องนิติกรรม
นิติกรรม หมายความว่า การใดๆอันทำลงโดยชอบด้วยกฎหมายและด้วยใจสมัครมุ่งโดยตรงต่อการผูกนิติสัมพันธ์ขึ้นระหว่างบุคคลเพื่อจะเปลี่ยนแปลงโอนสงวนหรือระงับซึ่งสิทธิ์
ตัวอย่าง
เรื่องซื้อขายสิทธิ์ในที่ดินในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
แม้พ.ร.บ ป่าสงวนแห่งชาติมาตรา 14 จะห้ามมิให้บุคคลใดยึดถือที่ดินในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
แต่ก็ใช้บังคับระหว่างรัฐกับราษฎร
แต่ในระหว่างราษฎรด้วยกันผู้ที่ครอบครองใช้ประโยชน์อยู่ก่อนย่อมมีสิทธิ์ที่จะไม่ถูกรบกวนโดยบุคคลอื่นและย่อมมีสิทธิ์ขายการครอบครองให้บุคคลอื่นได้
ไม่เป็นนิติกรรมที่มีวัตถุประสงค์ต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมาย
ที่ดินตามใบจองเป็นที่ดินของรัฐผู้ได้รับโอนไม่อาจโอนที่ดินตามใบจองได้ เว้นแต่ จะตกทอดโดยทางมรดก ตามพ.ร.บ ให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดินมาตรา 8 วรรค 2
เรื่องอำนาจพนักงานสอบสวน
ความผิดอาญาเกิดในเขตอำนาจพนักงานสอบสวนคนใดให้เป็นหน้าที่พนักงานสอบสวนผู้นั้นเป็นผู้รับผิดชอบในการสอบสวนเว้นแต่เมื่อมีเหตุจำเป็นหรือเพื่อความสะดวกจึงให้พนักงานสอบสวนแห่งท้องที่ที่ผู้ต้องหามีที่อยู่หรือถูกจับเป็นผู้รับผิดชอบ
ย่อหลัก
ท้องที่ที่ความผิดเกิดหมายถึง ท้องที่ซึ่งมีการลงมือกระทำความผิดส่วนท้องที่ ที่ผลเกิดจากการกระทำความผิดเกิดขึ้นไม่ใช่ท้องที่ที่ความผิดเกิด
ตัวอย่าง
เหตุคดีนี้เกิดขึ้นในซอยบ่อนไก่ ถนนพิบูลสงครามตำบลสวนใหญ่ อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรีเพียงท้องที่เดียว
ที่จำเลยถูกจับกุมภายหลังการกระทำความผิดซึ่งอยู่ในเขตท้องที่สถานีตำรวจนครบาลเตาปูนหาใช่ท้องที่ที่เกิดการกระทำความผิดด้วยไม่
เมื่อที่เกิดเหตุอยู่ในเขตท้องที่สถานีตำรวจอำเภอเมืองนนทบุรีพนักงานสอบสวนสถานีตำรวจภูธรอำเภอเมืองนนทบุรี จึงมีหน้าที่เป็นผู้รับผิดชอบในการสอบสวนความผิดนี้
เอกสารมหาชน
เอกสารมหาชนซึ่งพนักงานเจ้าหน้าที่ได้ทำขึ้นหรือรับรอง หรือสำเนาที่รับรองถูกต้องหรือเอกสารเอกชนที่มีคำพิพากษาแสดงว่าเป็นของแท้จริงและถูกต้อง กฎหมายสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นของแท้จริงและถูกต้อง เป็นหน้าที่ของคู่ความฝ่ายที่ถูกเอกสารนั้นมายันจะต้องนำสืบความไม่บริสุทธิ์หรือความไม่ถูกต้อง
ตัวอย่าง
ใบสำคัญการสมรส ใบมรณะบัตร สูติบัตร เป็นเอกสารมหาชน ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นของแท้จริงและถูกต้อง เป็นหน้าที่ของคู่ความฝ่ายที่ถูกอ้างเอกสารนั้นมายันต้องนำสืบความไม่บริสุทธิ์หรือความไม่ถูกต้องในเอกสาร ตามปวิแพ่งมาตรา 127
นอกจากนี้เอกสารมหาชนได้แก่
สำเนาทะเบียนบ้าน
บันทึกการสอบสวนสิทธิ์และพิสูจน์การทำประโยชน์
หนังสือรับรองการทำประโยชน์ นส 3 นส 3 ก.
โฉนดที่ดิน
เรื่องราวการออกโฉนดที่ดิน
ตัวอย่าง
สำเนาโฉนดที่ดินที่มีเจ้าหน้าที่ที่ดินรับรองถูกต้องมีชื่อจำเลยเป็นผู้ถือกรรมสิทธิ์คนเดียว จำเลยย่อมได้รับการสันนิษฐานจากป.วิ.แพ่งมาตรา 127 ว่าจำเลยมีกรรมสิทธิ์ในที่ดินพิพาทคนเดียว
การที่โจทก์อ้างว่ามีกรรมสิทธิ์ร่วมในที่ดินพิพาทครึ่งหนึ่ง โจทก์มีหน้าที่ต้องนำสืบให้เห็นว่าโฉนดที่ดินไม่ถูกต้องอย่างไร
เรื่องโทษทางอาญา
มาตรา 18 โทษสำหรับลุงแก่ผู้กระทำความผิดมีดังนี้
1 ประหารชีวิต
2 จำคุก
3 กักขัง
4 ปรับ
5 ริบทรัพย์สิน
โทษประหารชีวิตและโทษจำคุกตลอดชีวิตมิให้นำมาใช้บังคับแก่ผู้ซึ่งกระทำความผิดในขณะที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปี
ในกรณีผู้ซึ่งกระทำความผิดในขณะที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปีได้กระทำความผิดที่มีระวางโทษประหารชีวิตหรือจำคุกตลอดชีวิตให้ถือว่าระหว่างโทษดังกล่าวได้เปลี่ยนเป็นระวางโทษจำคุก 50 ปี
มาตรา 19 ผู้ใดต้องโทษประหารชีวิตให้ดำเนินการด้วยวิธีฉีดยาหรือสารพิษให้ตาย
